Camunda

امروزه نفوذ فناوری اطلاعات در سازمان‌ها به سرعت درحال افزایش است. سازمانها، اهمیت فناوری و نقش اساسی آن در بهبود کارایی و کیفیت فرآیندهای کسب وکاری‌شان را درک کرده‌اند. مدیریت فرآیندهای کسب‌و‌کار، علم و هنر نظارت بر نحوه انجام کار درسازمان به منظور اطمینان از خروجی مورد قبول با بهره‌گیری از فرصت‌های بهبود می‌باشد. سیستم مدیریت فرآیند کموندا، به عنوان یکی از موفق ترین نرم افزارهای متن باز مدیریت گردش کار شناخته شده است. کموندا یک سیستم مبتنی بر وب است که فرآیندهای مدل شده طبق استاندارد BPMN2.0 را با استفاده از امکانات موجود در خود به یک سیستم ساده، روان و قابل درک تبدیل می نماید.

استانداردهای مدلسازی به کار رفته در کموندا

پشتیبانی همزمان از سه استاندارد مدلسازی، کموندا را به یکی از انعطاف پذیرترین و توانمندترین بسته های تجاری موجود در بازار تبدیل کرده است. استاندارد BPMN برای گردش کار و خودکار سازی فرآیند، استاندارد CMMN برای مدیریت پرونده (Case Management) و استاندارد DMN برای مدیریت تصمیم گیری تجاری (Business Decision Management) در کموندا قابل استفاده هستند. در ادامه این بخش جهت آشنایی با استانداردهای فوق و درک بهتر عملکرد آنها در سیستم کموندا به معرفی اجمالی هر یک پرداخته و در بخش های بعد به طور مفصل هر یک را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

BPMN (Business Process Model and Notation) استانداردی جهانی برای مدل سازی فرایند است و استفاده صحیح از آن یکی از مهمترین مؤلفه های موفقیت کسب و کار است. BPMN برای پشتیبانی از اتوماسیون فرایندها توسعه داده شده است. BPMN هنگامی استفاده می شود که فرآیندها به صورت توالی های از پیش تعریف شده فعالیت ها یا تصمیم گیری ها توصیف شوند. مدلسازی با این استاندارد برای فرآیندهای تجاری از پیش تعریف شده، مشخص و قابل تکرار کاملا مؤثر است. اصول این استاندارد بسیار ساده بوده و به همین دلیل می توانید خیلی سریع کار با نمادهای منتسب به این استاندارد را شروع کنید.

مدل سازی فرآیند با استفاده از استاندارد BPMN، دارای چهارچوب و قواعدی است که تشریح آن مبحثی بسیار گسترده است، اما لازم است بدانید یک سیستم مدیریت فرآیند (BPMS) باید از استاندارد BPMN پشتیبانی نماید. سیستم کموندا در هسته اصلی و تمامی ابزارهای طراحی مدل فرآیند خود از این استاندارد پشتیبانی می نماید.

CMMN (Case Management Model and Notation) استانداردی است که همانند استاندارد BPMN توسط موسسه OMG ارائه شده است. این استاندارد به گونه ای در نظر گرفته شده که مطابق با استاندارد BPMN و مکمل آن باشد.

بسیاری از مواقع نیاز به ابزاری برای مدل سازی فعالیت هایی داریم که چندان از پیش تعریف و تکرار شونده نبوده، بلکه اجرای آن به شرایط و تصمیمات موقت کاربران در یک وضعیت خاص و یک پرونده بستگی دارد. صدور مجوز، درخواست و پردازش مطالبات در بیمه، مراقبت از بیمار و تشخیص پزشکی در مراقبت های بهداشتی، پردازش وام در بانکداری، حل مسئله در مراکز تماس، برنامه ریزی فروش و عملیات، رسیدگی به اختلاف فاکتور، نگهداری و ترمیم ماشین آلات و تجهیزات و . . . برخی از مثال های مدیریت پرونده به شمار می روند.

CMMN مرزهای آنچه را که می توان با BPMN مدل سازی کرد، گسترش می دهد. استفاده از CMMN  به صورت ترکیبی با BPMN به کاربران امکان پوشش طیف بسیار وسیع تری از روش های کار می دهد. سیستم کموندا نیز با توجه به مزایای مهم استاندارد CMMN و ترکیب آن با BPMN، از این استاندارد در موتور اصلی و ابزارهای وابسته خود، استفاده نموده است.

DMN (Decision Model and Notation) استانداردی است که همانند استاندارد BPMN توسط موسسه OMG ارائه شده است. این استاندارد یک روش برای توصیف تصمیم گیری های قابل تکرار در سازمان است .

از این استاندارد می توان به طور موثری مستقل استفاده کرد، اما مکمل استانداردهای BPMN و CMMN است. هدف DMN معرفی یک رویکرد برای مدلسازی و مستندسازی قواعد تصمیم‌گیری پراستفاده در سازمان‌ها است. این استاندارد به تنهایی و همچنین به صورت مکمل در کنار استاندارد BPMN2.0 قابل استفاده است. در استاندارد BPMN2.0 یک نوع فعالیت جدید با نام Business Rule Task تعریف شده است. در این نوع از فعالیت، با معرفی یک Decision Table، مکانیسمی که در آن بر اساس چند متغیر ورودی، یک متغیر خروجی مقداردهی می‌شود قابل استفاده است.

DMN توسط BABOK v3(Business Analysis Body of Knowledge(version3)) به عنوان استاندارد مدلسازی تصمیم در تحلیل کسب و کار (Business Analysis) معرفی شده است. دلیل اهمیت و گسترش DMN ، ارائه شدن آن توسط یک مرجع معتبر بین المللی(OMG) است، که باعث می شود فروشندگان و توسعه دهندگان نرم افزار سراسر دنیا از آن استفاده کنند. همچنین کاربری ساده آن یکی دیگر از دلایل برجستگی این استاندارد است.

با توجه به اهمیت DMN و مزایای آن در ترکیب با دو استاندارد BPMN و CMMN، سیستم کموندا از این استاندارد نیز در موتور اصلی و ابزارهای وابسته خود پشتیبانی می نماید.

معماری و ساختار کموندا

جهت درک بهتر از سیستم مدیریت فرآیند کموندا، تصویر کلی از مهمترین مولفه های موجود در این سیستم به همراه برخی از نقش های کاربران را می توان در قالب تصویر نشان داد. کموندا از دو ابزار مدل ساز، سه برنامه کاربردی شامل :

  • icon1 مدیریت سیستم (Admin)
  • tasklist کارتابل کاربری (Tasklist)
  • Camunda-cockpit-gradient مدیریت فرآیند (Cockpit)
  • Camunda-optimize-gradient گزارش ساز (Optimize)

مدل سازی فرآیند

سیستم کموندا جهت طراحی و مدل سازی فرآیندها دو ابزار به نام های Modeler و Cawemo را که از استانداردهای BPMN، CMMN و DMN پشتیبانی می نماید در بین ابزارهای خود ارائه داده است.

Modeler

نام ابزاری است جهت مدل سازی فرآیند ها مطابق با استاندارد BPMN 2.0. در این ابزار علاوه بر مدل سازی BPMN می توان پرونده های CMMN و همچنین جداول تصمیم گیری DMN را نیز مطابق استاندارد مدل سازی نمود.

Cawemo

نام ابزار دیگری از کموندا است که همانند Modeler جهت مدل سازی فرآیند ها مطابق با استاندارد BPMN 2.0 استفاده می شود. این ابزار علاوه بر ویژگی های Modeler از قابلیت مدل سازی به صورت اشتراکی و گروهی نیز برخوردار است.

برنامه های کاربردی

همانطور که در تصویر بالا نیز مشاهده کردید سیستم کموندا دارای چهار برنامه کاربردی تحت وب به نام های Admin، Cockpit، Tasklist و Optimize است.

Admin

یکی دیگر از application های موجود در بسته مدیریت فرآیند کموندا، admin است که نقش آن مدیریت کاربران و گروه های کاربری و کنترل دسترسی های آنهاست. همچنین استفاده از مفهوم tenant به کمک این ابزار تحقق بخشیده می شود.

Optimize

Optimize ابزارِ گزارش‌سازِ بسته نرم‌افزاری مدیریت فرآیند Camunda است. این ابزار به سازمان‌ها کمک می‌کند تا فرآیندهای پیاده شده در Camunda، به طور مستمر رصد شده و در صورت نیاز بهبود داده شوند. برای مثال برای فرد مسئول عملکرد یک فرآیند، پاسخ به این پرسش که گلوگاه‌ها، چه فعالیت هایی هستند، بسیار مهم است. پاسخ به این‌گونه سوالات، به راحتی از طریق گزارش‌های قابل تهیه در Optimize ممکن است.

Cockpit

ابزار نظارت و کنترل سیستم مدیریت گردش فرآیند کموندا ، Cockpit نام دارد. به وسیله این ابزار، صاحبان فرآیند و توسعه‌دهندگان سیستم می‌توانند از وضعیت فعلی فرآیند‌های پیاده سازی شده، نمونه‌های اجرا شده و در حال اجرا، کیس‌ها و تصمیم های موجود در سیستم مطلع شوند. Cockpit کموندا، شامل گزارشهای متعدد گرافیکی و تعاملی است. این گزارشها به بهترین شکل ممکن، تاریخچه فرآیندهای پیاده‌سازی‌شده را نمایش می‌دهند. علاوه بر قابلیتهای نظارتی (monitoring)، کنترل‌هایی نظیر توقف گروهی نمونه فرآیندها، حذف و انتقال نمونه‌ها نیز در ابزار Cockpit کموندا تعبیه شده است. شکل زیر، نمایی از صفحه اصلی Cockpit است.

Tasklist

Tasklist ابزاری است که کاربران می توانند در آن بر روی وظایف خود کار کنند. در حقیقت این اپلیکیشن، ابزار اصلی سیستم گردش فرآیند camunda است.
اسکرول به بالا